Borsadan cüzdana transfer rehberi: Ağ seçimi (ERC20/Arbitrum/Tron vb) nasıl hata yaptırır?

Borsadan cüzdana kripto gönderme süreci, ekranda iki satır gibi görünür: “adres” ve “ağ (network)”. Yeni başlayanların en çok tökezlediği yer de tam burasıdır. Çünkü adres formatı tek başına yeterli değildir; seçtiğin ağ, varlığın hangi “yolda” taşınacağını belirler. Yanlış ağ seçimi kripto transferini ya geciktirir ya da varlığı görünmez hale getirir; bazı senaryolarda geri dönüş zorlaşır.

Bu rehberde, borsadan cüzdana transfer rehberi mantığıyla ağ seçimini sıfırdan netleştireceğiz: ERC20 nedir, TRC20 nedir, BEP20 nedir, Arbitrum ağı nedir, Tron ağı nedir, Ethereum ağı nedir; USDT hangi ağdan gönderilmeli, “USDT ERC20 mi TRC20 mi” kafa karışıklığı nasıl çözülür; borsa çekim ağı nasıl seçilir; çekim ücreti hangi ağ ucuz; transfer süresi neden uzun; memo tag nedir; “cüzdana para gelmedi ne yapmalıyım” ve “yanlış network seçtim ne yapmalıyım” gibi kriz anlarında nasıl ilerlenir.

1) Ağ (network) seçimi neden bu kadar belirleyici?

Kripto transferinde ağ seçimi, aslında “hangi blokzincirde hareket edeceğini” seçmektir. Aynı coin/token farklı ağlarda temsil edilebilir. Örneğin USDT hem Ethereum (ERC20) üzerinde, hem Tron (TRC20) üzerinde, hem de BNB Chain (BEP20) üzerinde bulunabilir. Sen borsadan çekim yaparken hangi ağdan çıkarırsan, cüzdanında da o ağda görünmesi gerekir.

Adres yazmak tek başına güvence sağlamaz çünkü bazı adresler ağlar arasında benzer görünebilir. EVM uyumlu ağlarda (Ethereum, Arbitrum, BNB Chain gibi) adresler genelde “0x” ile başlar. Bu, kullanıcıyı “adres aynı, sorun yok” yanılgısına sürükler. Oysa cüzdana para gelmedi şikayetlerinin önemli bir kısmı, doğru adrese yanlış ağdan gönderim yapılmasından kaynaklanır.

Buradaki ana mantık şudur: “Token” ile “ağ” ikilisi uyumlu değilse, transferin doğru yere vardığını sanırsın ama cüzdan arayüzü varlığı göstermez veya varlık farklı zincirde kalır. Bu yüzden borsadan cüzdana kripto gönderme ekranında ağ seçimi, adres kadar kritik bir adımdır.

2) ERC20 nedir? Ethereum ağı nedir?

Ethereum ağı nedir sorusunun kısa cevabı: Akıllı sözleşmelerin çalıştığı, en büyük ekosistemlerden biri olan blokzincirdir. ERC20 nedir sorusu ise Ethereum üzerindeki token standardıdır. USDT, USDC gibi stablecoin’lerin önemli bir kısmı uzun yıllar ERC20 üzerinden yaygınlaştı. Bu yüzden “USDT ERC20 mi” sorusu hâlâ çok sık gelir.

ERC20 transferleri, güvenlik ve ekosistem olgunluğu açısından güçlüdür; ancak maliyet tarafı dalgalıdır. Gas fee nedir sorusunun pratik anlamı burada ortaya çıkar: Ethereum’da ağ yoğunluğu arttıkça gas ücretleri artabilir ve transfer maliyeti bazen yeni başlayanları şaşırtabilir. Bir çekim ekranında “fee” yüksek görünüyorsa, çoğu zaman seçtiğin ağın (ERC20) maliyet yapısı devrededir.

Ethereum tabanlı transferlerde süre de değişken olabilir. Borsalar güvenlik için çekimleri toplu işleyebilir, ek onay bekletebilir ya da riskli saatlerde ek kontroller uygulayabilir. Bu yüzden “transfer süresi neden uzun” sorusunun yanıtı tek bir şeye bağlanmaz; hem ağ yoğunluğu hem de borsa iç süreçleri etkiler.

3) TRC20 nedir? Tron ağı nedir?

Tron ağı nedir sorusunu kullanıcılar genellikle “USDT’yi ucuza göndereyim” motivasyonuyla sorar. TRC20 nedir? Tron üzerindeki token standardıdır. TRC20 USDT, transfer ücretleri düşük olduğu için borsalar arası ve borsa→cüzdan gönderimlerinde sık tercih edilir. “Çekim ücreti hangi ağ ucuz” sorusunda TRC20 çoğu zaman öne çıkar.

TRC20’nin pratik artısı maliyetse, pratik eksi tarafı uyumluluk ve alışkanlıktır. MetaMask gibi EVM odaklı cüzdanlar Tron’u doğrudan desteklemez; Tron için genellikle TronLink gibi özel cüzdanlar gerekir. Trust Wallet bazı ağları daha geniş kapsar; yine de her cüzdan her ağı aynı düzeyde desteklemez. Bu yüzden cüzdan adresi hangi ağ sorusunu sormadan TRC20 seçmek, varlığın “gelmedi” sanılmasına yol açabilir.

TRC20 transferinde de adres-ağ uyumu şarttır. Tron adresleri genelde “T” ile başlar. Eğer çekim ekranında Tron (TRC20) seçtiysen, alıcı adresinin de Tron ağında kullanılabilir olması gerekir. “0x” ile başlayan EVM adresine TRC20 yollamak çoğu senaryoda hatalıdır ve geri dönüşü zorlaştırır.

4) BEP20 nedir? BNB Chain mantığı ve EVM adres tuzağı

BEP20 nedir? BNB Chain (eski adıyla BSC) üzerindeki token standardıdır. BNB Chain EVM uyumlu olduğu için adresler “0x” ile başlar. Bu, Ethereum adresleriyle benzerlik demektir. Tam burada en yaygın tuzak doğar: Kullanıcı “adres 0x, tamamdır” diyerek BEP20’den gönderir ama alıcı taraf aslında ERC20 bekliyordur veya cüzdan o ağı eklememiştir.

Borsadan cüzdana transfer rehberi açısından kritik cümle: EVM adres formatı benzer olsa bile, zincir farklıysa varlık farklı zincirde kalır. Bir token hem Ethereum’da hem BNB Chain’de olabilir; ama sen hangi ağdan çıkardıysan, alıcı da o ağda bakmalıdır. Bu yüzden “cüzdan adresi hangi ağ” sorusu, “adres formatı nasıl” sorusundan daha önemlidir.

BEP20 çoğu zaman düşük ücret ve makul hız sunar. Ancak bazı borsalar belirli saatlerde BEP20 çekimlerinde ek kontroller yapabilir ya da zincir yoğunluğuna göre gecikmeler yaşanabilir. Yani “ucuz ağ” her zaman “en sorunsuz ağ” değildir; en sorunsuz seçenek, iki tarafın da aynı ağı net olarak desteklediği seçenektir.

5) Arbitrum ağı nedir? L2’lerin (Layer-2) sağladığı hız ve maliyet

Arbitrum ağı nedir? Ethereum’un ölçeklenebilirlik sorunlarına çözüm olarak geliştirilmiş bir Layer-2 (L2) ağdır. Temelde Ethereum güvenliğinden faydalanır ama işlemleri daha hızlı ve daha düşük maliyetle gerçekleştirmeyi hedefler. Bu yüzden “withdrawal network seçimi” ekranında Arbitrum’u görmek, “ERC20 pahalı, alternatif var mı?” diyen kullanıcılar için iyi bir seçenek olabilir.

L2’lerde kafa karıştıran nokta şudur: Adresler yine “0x” ile başlar ve MetaMask/Rabby gibi cüzdanlarda aynı adres görünür. Kullanıcı “Ethereum adresim aynı, Arbitrum seçeyim” diyebilir; teknik olarak adres aynı olabilir, ama varlığın görünebilmesi için cüzdanda Arbitrum ağının seçili olması ve token’ın o ağda listelenmesi gerekir. “Cüzdana para gelmedi” şikayetlerinin bir kısmı, token’ın yanlış ağda aranmasından çıkar.

Arbitrum transferlerinde süre ve ücret çoğu zaman daha iyi görünür; yine de borsanın Arbitrum çekim altyapısı, limitleri ve güvenlik bekletmeleri sonucu etkiler. Rehber yaklaşımıyla düşünürsek: önce alıcı cüzdanın Arbitrum’u desteklediğini doğrula, sonra küçük bir test transfer yap, sonra ana transferi gerçekleştir.

6) USDT hangi ağdan gönderilmeli? “USDT ERC20 mi TRC20 mi” nasıl karar verilir?

USDT hangi ağdan gönderilmeli sorusuna tek bir doğru yok; doğru seçenek “alıcı tarafın desteklediği ağ + senin maliyet ve hız önceliğin” kombinasyonudur. Eğer alıcı borsa “TRC20 USDT” kabul ediyorsa ve sen düşük ücret istiyorsan TRC20 mantıklı olabilir. Eğer alıcı bir DeFi uygulaması veya Ethereum ekosisteminde çalışan bir cüzdan/kontrat ise ERC20 veya Arbitrum gibi EVM seçenekleri daha anlamlıdır.

Karar vermek için pratik bir yöntem: (1) Alıcı tarafın “Deposit” ekranında USDT için hangi ağları kabul ettiğine bak. (2) Gönderici borsanın “Withdraw” ekranında aynı ağların olup olmadığını kontrol et. (3) Ücret ve süreyi kıyasla. Örnek bir ölçekte, ERC20 çekim ücreti dönemsel olarak birkaç dolardan çift haneli dolarlara çıkabilirken, TRC20 genelde daha düşük seviyelerde kalır; L2’ler ise çoğu zaman ERC20’ye göre daha ucuz bir orta yol sunar.

Yeni başlayanlar için güvenli seçim: Karşı tarafın açıkça önerdiği ağı kullanmak. “Ucuz olsun” diye farklı ağ seçmek, yanlış ağ seçimi kripto problemini tetikleyebilir. Ücret tasarrufu için risk almak yerine, önce doğru uyumu garanti etmek çoğu zaman daha iyi maliyet/yarar sağlar.

7) Borsa çekim ağı nasıl seçilir? Withdrawal network seçimi için adım adım kontrol

Borsa çekim ağı nasıl seçilir sorusunu bir kontrol listesine çevirelim. İlk adım: Varlığı seç (ör. USDT). İkinci adım: Alıcı adresini alırken, alıcı tarafın ağını da not et (ör. TRC20). Üçüncü adım: Çekim ekranında aynı ağı seç. Dördüncü adım: Borsanın uyarılarını oku; çoğu borsa “yanlış ağ seçersen kayıp yaşarsın” şeklinde açık uyarı gösterir.

Adresin biçimi de hızlı bir ön kontrol olabilir ama kesin ölçüt değildir. Tron adresi genelde “T” ile başlar, EVM ağları “0x” ile başlar. Ancak EVM ağlarında (ERC20, Arbitrum, BEP20) hepsi 0x olduğu için “adres benziyor” kontrolü yetersiz kalır. Bu yüzden ağ bilgisini alıcı ekrandan doğrulamadan ilerleme.

Son adım: fee ve tahmini süreyi değerlendir. Çekim ücreti hangi ağ ucuz diye bakarken, “ucuz ama yanlış” senaryosunu sıfıra indir. Ücret farkı 1–2 dolar ise ama ağ uyumundan emin değilsen, pahalı olanı seçmek bazen daha güvenli olabilir.

8) Kripto transfer ücreti (gas fee) nedir? Neden ağdan ağa değişir?

Gas fee nedir? Basitçe, işlemin blokzincirde işlenmesi için ödenen ağ ücretidir. Her ağın blok alanı kapasitesi, talep yoğunluğu ve ücret pazarı farklıdır. Ethereum’da yoğun saatlerde ücretler artabilir; L2’lerde genelde daha düşüktür; Tron’da USDT transferi çoğu zaman daha düşük ücretlerle yapılabilir. Borsalar ise ayrıca “çekim ücreti” olarak sabit veya yarı sabit bir ücret ekleyebilir.

Burada kritik ayrım: “On-chain gas” ile “borsa withdrawal fee” aynı şey değildir. Borsa bazen ağ ücretinden bağımsız, kendi masraf ve risk modeline göre ücret belirler. Bu yüzden iki farklı borsada aynı ağ için farklı çekim ücretleri görmek normaldir. Piyasa mikro yapısı çalışmaları, borsaların yoğun saatlerde risk azaltmak için çekimleri yavaşlatabildiğini, bunun da kullanıcı deneyiminde “uzun sürdü” algısı yarattığını gösterir.

Ücret optimizasyonu yapmak istiyorsan, önce ağ uyumunu çöz, sonra alternatif ağları karşılaştır. Örneğin DeFi’ye gireceksen Arbitrum gibi L2’ler hem EVM uyumlu olup hem de maliyeti düşürebilir. Sadece “en ucuz ağ” hedefi, kullanım amacına ters düşebilir.

9) Transfer süresi neden uzun? Borsa bekletmeleri, onay sayısı ve ağ yoğunluğu

Transfer süresi neden uzun sorusunu üç katmanda düşün: (1) Borsa onayı, (2) ağda yayınlanma, (3) alıcı tarafın onay eşiği. Borsalar özellikle yeni eklenen adreslerde veya büyük tutarlarda ek güvenlik bekletmesi koyabilir. Bazı borsalarda “çekim incelemede” aşaması birkaç dakikadan birkaç saate kadar uzayabilir.

İkinci katman ağdır: Ethereum gibi ağlarda işlem mempool’da bekleyebilir; yoğunluk artınca işlem ücreti düşük kalan transferler daha geç onay alabilir. L2’lerde onaylar genelde hızlıdır ama borsa tarafındaki toplu işlem (batch) süreçleri gecikme yaratabilir. Tron gibi ağlarda çoğu zaman hızlı olsa da borsa tarafı bazen çekimleri periyodik olarak işler.

Üçüncü katman alıcı taraftır: Bazı borsalar yatırma işlemlerinde belirli sayıda blok onayı bekler. Bu yüzden “txid var ama bakiyeye yansımadı” senaryosu görülebilir. Bu durumda paniğe gerek yok; doğru ağ ve doğru adres ise, çoğu zaman sadece onay sürecidir.

10) Test transfer nasıl yapılır? Risk yönetimi ve “küçük tutarla doğrula” alışkanlığı

Test transfer nasıl yapılır sorusu, yeni başlayanlar için en iyi sigortadır. Mantık basit: Önce çok küçük bir tutar (ör. 5–10 USDT gibi) gönder, alıcı cüzdanda doğru ağda göründüğünü doğrula, sonra ana tutarı gönder. Bu yöntem, yanlış ağ seçimi kripto riskini dramatik biçimde azaltır.

Test transfer adımlarını standartlaştır: (1) Alıcı adresini kopyala-yapıştır, elle yazma. (2) Ağı alıcı taraftan doğrula (deposit ekranı, cüzdan ağ seçimi). (3) Memo/Tag gerekiyorsa mutlaka gir. (4) İlk transferi gönder, TXID’yi sakla. (5) Alıcıda görünce ikinci transferi yap. Bu kontrol listesi, transferin “hızlı” değil “doğru” olmasına odaklanır.

Risk yönetiminde ikinci kural: Ağ değiştirme kararını, kullanım amacına göre ver. Sadece “fee düşük” diye seçmek yerine, varlığı kullanacağın platformun hangi ağı desteklediğini belirle. Örneğin bazı DeFi protokolleri Arbitrum’u destekler ama Tron’u desteklemez; bu durumda TRC20 seçmek seni ekstra köprü (bridge) riskine sokabilir.

11) Memo/Tag nedir? Hangi coinlerde şart ve yanlış girilirse ne olur?

Memo tag nedir? Bazı ağlarda veya borsa hesaplarında, aynı adresi birçok kullanıcı paylaştığı için “ek bir tanımlayıcı” kullanılır. XRP, XLM, BNB (bazı borsa yatırmalarında), EOS gibi varlıklarda memo/tag/destination tag alanı görülebilir. Bu alan boş bırakılırsa, transfer zincirde doğru adrese gitse bile borsa hesabına otomatik eşleştirilemeyebilir.

Burada hata iki şekilde olur: (1) Memo boş, (2) Memo yanlış. Her iki durumda da “cüzdana para gelmedi” benzeri sorun yaşanır; aslında para gelmiştir ama sistem hesabına yazmamıştır. Çözüm genelde alıcı borsanın destek ekibiyle TXID, tarih, tutar ve doğru memo bilgilerini paylaşmaktır. Bazı borsalar bu eşleştirmeyi manuel yapar; süre değişebilir.

Pratik kural: Eğer alıcı ekranında memo/tag alanı gösteriliyorsa, bunu “opsiyonel” değil “zorunlu” olarak kabul et. Kopyala-yapıştırla alın ve gönderen ekranda doğru yere yazın. Bu, kaybı değil; çoğu zaman gecikmeyi ve destek sürecini önler.

12) Yanlış ağ seçimi kripto transferinde ne olur? “Yanlış network seçtim ne yapmalıyım” kriz planı

Yanlış network seçtim ne yapmalıyım sorusunun cevabı, hatanın türüne bağlıdır. İlk ayrım: (A) Doğru adres, yanlış ağ; (B) Yanlış adres; (C) Doğru adres/ağ ama token görünmüyor. En yaygın senaryo A’dır: EVM ağları arasında (ERC20/BEP20/Arbitrum gibi) yanlış seçim yaparsın, ama adres aynı olduğu için varlık aslında “başka zincirde” o adrese ulaşır.

A senaryosunda ilk adım panik değil, doğrulama: TXID’yi bul, hangi ağda gerçekleştiğini kontrol et, sonra cüzdanında o ağı aç ve token’ı ekle. Örneğin ERC20 beklerken BEP20 gönderdiysen, cüzdanında BNB Chain’i seçip ilgili token’ı (USDT vb.) ekleyince bakiyeyi görebilirsin. Eğer alıcı bir borsa ise ve borsa o ağı desteklemiyorsa, iş zorlaşır; destek ekibi bazen kurtarma yapabilir ama ücretli olabilir veya hiç mümkün olmayabilir.

B senaryosu (yanlış adrese kripto gönderdim) en zorlu olanıdır. Blokzincir transferleri geri alınamaz; sadece alıcı adresin sahibi sana geri gönderebilir. Bu yüzden adresi elle yazmamak, kopyala-yapıştır yapmak ve ilk seferde test transfer uygulamak kritik bir korumadır. C senaryosunda ise çoğu zaman çözüm, doğru ağ seçip token’ı cüzdanda görünür hale getirmektir; bazen de borsanın yatırma onaylarını beklemek yeterlidir.

Bu rehberi bir rutin haline getir: alıcı ağını doğrula, doğru ağı seç, fee ve süreyi kontrol et, gerekiyorsa memo/tag gir, önce test transfer yap, TXID’yi sakla. Şimdi bir sonraki çekiminde, withdrawal network seçimi ekranını açmadan önce alıcı tarafın hangi ağı desteklediğini kontrol et ve küçük bir test transferle doğrula.

SSS

USDT ERC20 mi TRC20 mi, hangisini seçmeliyim?
USDT’nin kendisi tek bir ağla sınırlı değildir; hangi ağdan göndereceğin, alıcı tarafın desteklediği ağlara bağlıdır. Alıcı borsa/cüzdan TRC20 kabul ediyorsa ve düşük ücret önceliğin varsa TRC20 mantıklı olabilir. Alıcı DeFi/Ethereum ekosistemi ise ERC20 veya Arbitrum gibi EVM seçenekleri daha uygun olabilir.

Cüzdana para gelmedi ne yapmalıyım?
Önce TXID ile transferin gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol et. Sonra cüzdanda doğru ağı seçtiğinden emin ol (ERC20/Arbitrum/BEP20 gibi EVM ağlarında “0x” adres aynı görünür). Token görünmüyorsa ilgili ağı açıp token’ı manuel eklemek gerekebilir; alıcı bir borsaysa yatırma onay eşiği nedeniyle gecikme de yaşanabilir.

Yanlış ağ seçimi kripto gönderiminde varlık tamamen kaybolur mu?
Her zaman değil. Doğru adrese yanlış ağdan gönderim yaptıysan, varlık genellikle o ağda aynı adrese gider; cüzdanda doğru ağı açınca görünür hale gelebilir. Ancak alıcı taraf bir borsa ve o ağı desteklemiyorsa kurtarma süreci zor, pahalı veya imkânsız olabilir.

Memo/Tag nedir ve boş bırakılırsa ne olur?
Memo/Tag, özellikle bazı coinlerde ve borsa yatırmalarında hesabı eşleştirmek için gereken ek bilgidir. Boş ya da yanlış girilirse para zincirde gitmiş olsa bile hesabına otomatik yansımayabilir. Böyle bir durumda TXID ve işlem detaylarıyla alıcı borsanın desteğine başvurmak gerekir.

Test transfer nasıl yapılır ve gerçekten gerekli mi?
İlk kez gönderim yapıyorsan veya yeni bir ağ kullanıyorsan küçük bir tutarla test transfer yapmak en güvenli yöntemdir. Adres, ağ ve memo/tag bilgisinin doğru çalıştığını doğruladıktan sonra ana tutarı göndermek, yanlış ağ/yanlış adres kaynaklı büyük kayıpları önler.

İç Linkler

• Bitcoin Nedir (2025)
• Halving
• Bitcoin Kaç TL
• Stablecoin
• Altcoin
• İngiltere Kripto Düzenlemesi 2027
• HashKey IPO
• Hot vs Cold Wallet
• Seed Phrase
• Dolandırıcılıklar Sözlüğü